نقش هیدروژل های ابرجاذب در کاهش مصرف آب کشاورزی
بخشی از تحقيق سرکارخانم الهه آقایی:
از بین رفتن پوشش گیاهی باعث بروز تغییرات آب و هوایی در کره زمین گشته و گرم شدن هوا و کمبود آب، تولیدات کشاورزی را با مشکلات زیادی روبرو ساخته است. در کشور ما که در زمره مناطق خشک و نیمه خشک محسوب می شود بارندگی ها غالباً به صورت رگباری و پراکنده است که جریان های سطحی زیادی ایجاد می کند. با مدیریت صحیح آب و خاک و استفاده از فنون پیشرفته می توان از بارندگی های پراکنده و سایر منابع محدود آب در امر حفظ و ذخیره آب در خاک استفاده کرد. ابرجاذب ها ضمن بالا بردن ظرفیت نگهداری آب در خاک های سبک می توانند مشکل نفوذپذیری خاک های سنگین را نیز برطرف نمایند. از آنجائیکه ابرجاذب ها با جذب سریع آب به میزان ده ها برابر وزن خود به ژلی متورم با استحکام خوب تبدیل می شوند، در کشاورزی و باغبانی، جنگل کاری، فضای سبز و نیز در کنترل فرسایش خاک از جایگاه ویژه ای برخوردارند و می توانند به محض نیاز ریشه، آب را به سهولت در اختیار آن قرار می دهند. جذب سریع آب و حفظ آن، بازده جذب آب ناشی از بارندگی های پراکنده را بالا برده و در صورت آبیاری خاک، فواصل آبیاری را نیز افزایش می دهد. مقدار اینافزایش بسته به شرایط فیزیکی خاک، آب و هوا و میزان مصرف ابرجاذب در خاک متفاوت است. علاوه بر نگهداری آب، ابرجاذب ها به علت تغییر حجم مداوم (انبساط به هنگام تورم و انقباض به هنگام از دست دادنآب) میزان هوا را نیز در خاک افزایش می دهند. ابرجاذب ها تنش های رطوبتی را از بین برده و به سازگاری نباتات کاشته شده با محیط کمک می کنند.
هیدروژل های ابرجاذب به کار رفته در کشاورزی از نوع پلی آکریل آمید می باشند. این ابرجاذب ها بی رنگ، بی بو و بدون خاصیت آلایندگی در خاک، آب های سطحی و زیرزمینی و همچنین بافت های گیاهی می باشند. از نظر بار الکتریکی نیز نوع آنیونی آن در کشاورزی دارای اهمیت ویژه ای است، زیرا علاوه بر جذب کاتیون های مفید برای رشد گیاه، از تثبیت و شستشوی آن در خاک جلوگیری می نماید. بدین ترتیب ظرفیت تبادل کاتیونی خاک را افزایش می دهد.
از هیدروژل ها در خاک به منظور افزایش جذب
از کاربردهای عمده ابرجاذب ها در کشاورزی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ کاهش میزان پساب (باقیمانده آبیاری) در انواع کشت ها
ـ آبیاری فضای سبز و جنگل کاری ها با استفاده بهینه از آب (کاهش هزینه های آبیاری)
ـ حفاظت خاک های حساس به فرسایش
ـ افزایش رطوبت خاک به منظور جلوگیری از تنش های ناشی از نوسانات رطوبتی
ـ کشت بدون خاک (مثل قارچ ها) و هیدروپونیک
ـ کاهش تلفات در پرورش و انتقال قلمه و نهال
ـ امکان کشت و حفظ پوشش گیاهی در سطوح شیبدار
ـ جامد سازی ادرار دام و استفاده بهینه به عنوان کود
ـ امکان کشت در مناطق بیابانی از طریق جذب سریع آب ناشی از بارندگی و کاهش تبخیر سطحی (کاهش هدر رفتن و تبخیر آب از سطح خاک به دلیل خاصیت موئینگی که در نهایت از شور شدن سطح خاک جلوگیری به عمل می آورد.)
مقایسه رشد گیاه در شرایط کم آبی با دو نوع خاک
دارای ابرجاذب (شکل سمت چپ) و فاقد ابرجاذب (شکل سمت راست)
منبع:http://zistboom.com/